Zand

400.000 jaar geleden was het in Nederland gemiddeld 30 graden onder nul! Dat was de IJstijd. Grote brokken ijs, gletsjers, schoven over het land en verplaatsten daarmee ook grond. Zo kwam zand in dit gebied terecht.
Ongeveer 10.000 jaar geleden kwam er een einde aan de laatste IJstijd. IJstijden zijn koude perioden van ongeveer 80.000 jaar. Dat heeft te maken met de stand van de aarde. Om de 100.000 jaar komt de aarde voor langere tijd verder van de zon te staan. Er valt dan heel veel sneeuw, die bevriest en dat worden dan reusachtige ijspakketten. Dat noemen we gletsjers. Vanuit de polen breidt zich dan een ijskap over grote delen van de aarde uit. Als de aarde weer dichterbij de zon komt, stijgen de temperaturen weer en heersen er ongeveer 20.000 jaar 'normale' of zelfs heel warme temperaturen. Wij leven nu in zo’n tussenijstijd.

Meer weten? Archeos  
                     Geo_VU_-_IJstijd

Zand zeven

Als er bijvoorbeeld een huis of een brug moet worden gebouwd kan het belangrijk zijn om te weten hoe groot de zandkorrels in de bodem zijn. Daarom worden in het laboratorium zevingen uitgevoerd. Hiervoor worden verschillende zeven gebruikt, waarbij de gaatjes verschillende groottes hebben. De kleinste gaatjes zijn 0,063 mm groot.

Het zand wordt met een boor opgeboord en in een oven gedroogd. Daarna wordt het zand gezeefd. De zeven worden op elkaar gestapeld. De zeef met de grootste gaatjes ligt bovenop, de zeef met de kleinste gaatjes onderop. Als je nu zand op de bovenste zeef legt en de zeven een beetje schud blijft er op iedere zeef een beetje zand liggen. Hier zijn de korrels groter dan de gaatjes in de zeef. In het laboratorium wordt het zand dat op iedere zeef ligt gewogen, zodat we weten hoeveel procent van het zand een bepaalde grootte heeft. 


Je kunt ook zelf zand zeven
Ga aan de slag, maak je eigen zeef en ontdek uit hoeveel soorten zand de grond bij jou uit de achtertuin bestaat:

Dit heb je nodig
• Grof kippengaas
• Fijn kippengaas
• Horgaas
• Een stukje grove vitrage
• Een lap stof (om zelf gaten in te maken)
• Een panty (15 denier)
• Stevig karton of 5 tot 7 grote plakbandrollen (leeg)
• Een nietmachine
• Lijm
• Plakband
• Een trechter

Aan het werk
Als je met stevig karton gaat werken:
Knip het karton in lange repen van ongeveer 10cm breed. Lijm de uiteinden van de stroken aan elkaar, zodat er ronde kokers ontstaan (van 10cm hoog); je hebt nu je eigen plakbandrollen…..

Heb je grote plakbandrollen op de kop kunnen tikken, begin dan hier:
Zet de verschillende kokers/rollen naast elkaar. Overspan elke rol met een ander materiaal, dus:
• 1 rol met grof kippengaas
• 1 rol met fijn kippengaas