pagina >> Bollen Pellen
BOLLEN PELLEN
WAT ZIJN EIGENLIJK BLOEMBOLLEN? http://bloembollen.surfsleutel.info/index2.htm
Bloembollen, een beroemd product.
Dan zijn er nog de bloembollenvelden. Duizenden en nog eens duizenden bollen kun je daar zien bloeien. Veel mensen verdienen hun brood met de handel in bloembollen. Ze worden over de hele wereld verkocht. Het is beslist niet overdreven om te zeggen: Nederlandse bloembollen zijn een beroemd product!
TULPOMANIE - http://www.bloembollencentrum.nl/
In de 17e eeuw werd er bij tuinbouw experimenten veel nieuw zaad van tulpen gewonnen. Deze exotische en dure veranderingen werden begeerd om hun schoonheid, zeldzaamheid en status. De bollen waren alleen te koop voor de rijken. Toen de middenklasse zich begon te realiseren hoeveel geld de mensen uit hogere kringen aan de tulpenbollen besteedden en hoeveel geld ze verdienden met het verkopen van de bollen zagen ze een kans om snel rijk te worden. De tulpomanie was aangebroken.
Bollen werden, terwijl ze nog in de grond zaten, per gewicht verkocht. Het enige wat je moest doen om rijk te worden was de bollen planten en afwachten. Het kopen en verkopen van een product, terwijl de opbrengst nog niet bekend is, wordt 'windhandel' genoemd.
Handelaren verdienden ongeveer 60.000 gulden per maand - zelfs in de 20e eeuw nog geen slecht maandinkomen. Mensen waren tot alles in staat om ook aan deze bollenhandel te verdienen. Kleine bedrijfjes werden verkocht en familiejuwelen verhandeld. Lokale overheden probeerden -zonder succes- deze handel uit te bannen, maar zoals bij elke winstexplosie, werden de wetten van de handel gemaakt door de economie en niet door de overheid.
De bodem viel gedurende 1637 uit de markt toen een groep handelaren niet de gewoonlijk opgeblazen prijzen kon krijgen voor hun bollen. Dit gerucht werd snel verspreid en de markt klapte in elkaar. Duizenden exporterende Nederlandse handelaren werden in minder dan 2 maanden geruïneerd - het nieuws verspreidde zich heel erg snel voor die tijd.
Tulpentijdtabel
Ongeveer 1100
In een Italiaanse bijbel zijn in de initialen van tulpen verwerkt.
12e eeuw
Omar Khayam schrijft een gedicht over tulpen.
13e eeuw
Onder Soleiman II vindt de Tulpenmania in Turkije plaats.
1557
Eerste tekening van een tulp in West-Europa.
1561
Eerste boek waarin tulp is afgebeeld (C. Gesner).
1568
Eerste afbeelding in een Nederlands boek van een tulp (R. Dodoens Cruydtboeck)
1578
Eerste tulp in Engeland.
1581
Matthias de 'l Obel beschrijft in zijn Cruydtboeck al 41 verschillende tulpen.
1593
Carolus Clusius plant in de Leidse Hortus de eerste tulp.
1594
De eerste tulpen bloeien in Nederland.
1598
Eerste tulp in Frankrijk.
1600-1650
De tulp als exclusieve tuinplant. Aanplant vindt plaats op strategische punten in de tuin.
1600
Vestiging van de eerste kwekerijen ten zuiden van Haarlem, met name langs de Wagenweg en de Kleine Houtweg. Deze alleenheerschappij zou zo'n 150 jaar stand houden.
1612
Emanuel Sweerts geeft de eerste handelscatalogus uit, met onder andere tulpen.
1610-1637
Ontstaan van een levendige handel in tulpenbollen, uitmondend in de 'tulpenwindhandel'. Met name in de periode 1623 tot 1637 lopen de prijzen sterk op. Voorbeeld: 'Semper Augustus' kost in 1624 ƒ 1.200, = per bol, in 1625 ƒ 3.000,=, in 1633 ƒ 5.000,= en in 1637 kosten 3 bollen ƒ 30.000,=. Ter vergelijking: een Amsterdams grachtenpand kostte toentertijd ƒ 10.000,=. Deze periode mag veel aandacht krijgen. Sindsdien heeft er in Nederland niet meer een dergelijke windhandel plaatsgevonden.
1630
De eerste parkiettulp wordt beschreven.
1650
De firma Voorhelm vestigt zich in Haarlem.
1651
In Parijs verschijnt er een tulpenlijst van P. Morin.
1661
De Keurvorst van Brandenburg vermeldt in een beschrijving 126 verschillende tulpen.
1700-1730
Grote tulpentijd in Turkije. Mohammed Lalizai is de grote tulpenliefhebber. In die tijd importeert Turkije duizenden bollen uit Nederland.
1734
Samenspraak van Waermondt en Gaergoedt over de tulpenwindhandel wordt opnieuw uitgegeven. Nu vanwege een dreigende hyacinthen windhandel.
1750
Introductie van de tulp 'Keizerskroon' (nu nog geteeld op 2.3 ha.)
19e eeuw
De teelt breidt zich uit, in eerste instantie richting Overveen en Bloemendaal, in de tweede helft van de negentiende eeuw richting Hillegom, Lisse en Noordwijk. De tulp viel in die tijd onder de groep 'bijgoed'. Alleen hyacinten vielen onder de term 'bollen'.
1815
Introductie van de tulp 'Couleur Cardinal', vandaag de dag nog 23 ha geteeld met een groot aantal mutanten als 'Arma' (44 ha.) en 'Princes Irene' (72 ha).
1849
J.B. van der Schoot is de eerste bollenreiziger naar de Verenigde Staten. Wel is er al handel met de VS in de 18e eeuw.
1860
Introductie van de geurende tulp 'Prins van Oostenrijk' en de dubbele vroege tulp 'Murillo'.
1872
Vondst van de tulp greigii. Deze komt via P.L. Graeber naar C.G. van Tubergen, die voor verdere introductie zorgt.
1877
E.A. Regel beschrijft Tulipa kaufmanniana.
1889
Introductie van Darwintulpen, 1898 introductie van de 'Bartigon'. Deze tulp is uitgegroeid tot een van de meest geteelde tulpen.
1914-1915
Eerste geclassificeerde lijst van tulpen namen. Indeling onder meer in bloeitijd, maar ook naar vorm en mate van bloembreking.
1928
Oprichting Hortus Bulborum in Leiden.
1943
Eerste vakmatige publicatie over virussen in tulpen, compleet met ziektebeelden.
1943
D.W. Lefeber vindt als resultaat van kruisingen enorme rode tulpen, de zogenaamde Darwin hybriden. Meest bekend wordt de 'Apeldoorn'.
1960
Reis per koets van Turkije naar Nederland ter herdenking van 400 jaar tulp in West-Europa.
1977
Introductie van de Ijstulp.
1993
Vierhonderd jaar geleden plantte Clusius de tulp in Nederlandse bodem.
WAT ZIJN EIGENLIJK BLOEMBOLLEN? http://bloembollen.surfsleutel.info/index2.htm
Bloembollen, een beroemd product.
Dan zijn er nog de bloembollenvelden. Duizenden en nog eens duizenden bollen kun je daar zien bloeien. Veel mensen verdienen hun brood met de handel in bloembollen. Ze worden over de hele wereld verkocht. Het is beslist niet overdreven om te zeggen: Nederlandse bloembollen zijn een beroemd product!
TULPOMANIE - http://www.bloembollencentrum.nl/
In de 17e eeuw werd er bij tuinbouw experimenten veel nieuw zaad van tulpen gewonnen. Deze exotische en dure veranderingen werden begeerd om hun schoonheid, zeldzaamheid en status. De bollen waren alleen te koop voor de rijken. Toen de middenklasse zich begon te realiseren hoeveel geld de mensen uit hogere kringen aan de tulpenbollen besteedden en hoeveel geld ze verdienden met het verkopen van de bollen zagen ze een kans om snel rijk te worden. De tulpomanie was aangebroken.
Bollen werden, terwijl ze nog in de grond zaten, per gewicht verkocht. Het enige wat je moest doen om rijk te worden was de bollen planten en afwachten. Het kopen en verkopen van een product, terwijl de opbrengst nog niet bekend is, wordt 'windhandel' genoemd.
Handelaren verdienden ongeveer 60.000 gulden per maand - zelfs in de 20e eeuw nog geen slecht maandinkomen. Mensen waren tot alles in staat om ook aan deze bollenhandel te verdienen. Kleine bedrijfjes werden verkocht en familiejuwelen verhandeld. Lokale overheden probeerden -zonder succes- deze handel uit te bannen, maar zoals bij elke winstexplosie, werden de wetten van de handel gemaakt door de economie en niet door de overheid.
De bodem viel gedurende 1637 uit de markt toen een groep handelaren niet de gewoonlijk opgeblazen prijzen kon krijgen voor hun bollen. Dit gerucht werd snel verspreid en de markt klapte in elkaar. Duizenden exporterende Nederlandse handelaren werden in minder dan 2 maanden geruïneerd - het nieuws verspreidde zich heel erg snel voor die tijd.
Tulpentijdtabel
Ongeveer 1100
In een Italiaanse bijbel zijn in de initialen van tulpen verwerkt.
12e eeuw
Omar Khayam schrijft een gedicht over tulpen.
13e eeuw
Onder Soleiman II vindt de Tulpenmania in Turkije plaats.
1557
Eerste tekening van een tulp in West-Europa.
1561
Eerste boek waarin tulp is afgebeeld (C. Gesner).
1568
Eerste afbeelding in een Nederlands boek van een tulp (R. Dodoens Cruydtboeck)
1578
Eerste tulp in Engeland.
1581
Matthias de 'l Obel beschrijft in zijn Cruydtboeck al 41 verschillende tulpen.
1593
Carolus Clusius plant in de Leidse Hortus de eerste tulp.
1594
De eerste tulpen bloeien in Nederland.
1598
Eerste tulp in Frankrijk.
1600-1650
De tulp als exclusieve tuinplant. Aanplant vindt plaats op strategische punten in de tuin.
1600
Vestiging van de eerste kwekerijen ten zuiden van Haarlem, met name langs de Wagenweg en de Kleine Houtweg. Deze alleenheerschappij zou zo'n 150 jaar stand houden.
1612
Emanuel Sweerts geeft de eerste handelscatalogus uit, met onder andere tulpen.
1610-1637
Ontstaan van een levendige handel in tulpenbollen, uitmondend in de 'tulpenwindhandel'. Met name in de periode 1623 tot 1637 lopen de prijzen sterk op. Voorbeeld: 'Semper Augustus' kost in 1624 ƒ 1.200, = per bol, in 1625 ƒ 3.000,=, in 1633 ƒ 5.000,= en in 1637 kosten 3 bollen ƒ 30.000,=. Ter vergelijking: een Amsterdams grachtenpand kostte toentertijd ƒ 10.000,=. Deze periode mag veel aandacht krijgen. Sindsdien heeft er in Nederland niet meer een dergelijke windhandel plaatsgevonden.
1630
De eerste parkiettulp wordt beschreven.
1650
De firma Voorhelm vestigt zich in Haarlem.
1651
In Parijs verschijnt er een tulpenlijst van P. Morin.
1661
De Keurvorst van Brandenburg vermeldt in een beschrijving 126 verschillende tulpen.
1700-1730
Grote tulpentijd in Turkije. Mohammed Lalizai is de grote tulpenliefhebber. In die tijd importeert Turkije duizenden bollen uit Nederland.
1734
Samenspraak van Waermondt en Gaergoedt over de tulpenwindhandel wordt opnieuw uitgegeven. Nu vanwege een dreigende hyacinthen windhandel.
1750
Introductie van de tulp 'Keizerskroon' (nu nog geteeld op 2.3 ha.)
19e eeuw
De teelt breidt zich uit, in eerste instantie richting Overveen en Bloemendaal, in de tweede helft van de negentiende eeuw richting Hillegom, Lisse en Noordwijk. De tulp viel in die tijd onder de groep 'bijgoed'. Alleen hyacinten vielen onder de term 'bollen'.
1815
Introductie van de tulp 'Couleur Cardinal', vandaag de dag nog 23 ha geteeld met een groot aantal mutanten als 'Arma' (44 ha.) en 'Princes Irene' (72 ha).
1849
J.B. van der Schoot is de eerste bollenreiziger naar de Verenigde Staten. Wel is er al handel met de VS in de 18e eeuw.
1860
Introductie van de geurende tulp 'Prins van Oostenrijk' en de dubbele vroege tulp 'Murillo'.
1872
Vondst van de tulp greigii. Deze komt via P.L. Graeber naar C.G. van Tubergen, die voor verdere introductie zorgt.
1877
E.A. Regel beschrijft Tulipa kaufmanniana.
1889
Introductie van Darwintulpen, 1898 introductie van de 'Bartigon'. Deze tulp is uitgegroeid tot een van de meest geteelde tulpen.
1914-1915
Eerste geclassificeerde lijst van tulpen namen. Indeling onder meer in bloeitijd, maar ook naar vorm en mate van bloembreking.
1928
Oprichting Hortus Bulborum in Leiden.
1943
Eerste vakmatige publicatie over virussen in tulpen, compleet met ziektebeelden.
1943
D.W. Lefeber vindt als resultaat van kruisingen enorme rode tulpen, de zogenaamde Darwin hybriden. Meest bekend wordt de 'Apeldoorn'.
1960
Reis per koets van Turkije naar Nederland ter herdenking van 400 jaar tulp in West-Europa.
1977
Introductie van de Ijstulp.
1993
Vierhonderd jaar geleden plantte Clusius de tulp in Nederlandse bodem.